تحولات شتابان فناورانه، اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی، نظام‌های آموزشی را با آینده‌هایی چندگانه، پیچیده و نامطمئن مواجه کرده است. در چنین شرایطی، آینده‌پژوهی می‌تواند مدیریت آموزشی را از واکنش به تغییرات جاری به سوی شناسایی آینده‌های بدیل، تقویت عاملیت و طراحی راهبردهای تاب‌آور سوق دهد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل و تلفیق متون علمی مرتبط با آینده‌پژوهی در مدیریت آموزشی و شناسایی مضامین اصلی، کاربردها، چالش‌ها و الزامات آن برای رهبری و حکمرانی آموزشی است. پژوهش با رویکرد مرور روایی و تحلیلی و با استفاده از سنتز موضوعی انجام شد. منابع علمی مرتبط از پایگاه‌های Scopus، Web of ScienceوGoogle Scholarبا استفاده از ترکیب کلیدواژه‌های «آینده‌پژوهی»، «آینده‌نگری»، «سواد آینده»، «رهبری آموزشی»، «مدیریت آموزشی»، «برنامه‌ریزی سناریو» و معادل‌های انگلیسی آن‌ها بررسی شدند. پس از غربالگری عنوان، چکیده و متن کامل و اعمال معیارهای ورود و خروج، مطالعات مرتبط استخراج و طی چند مرحله کدگذاری و در قالب مضامین پایه، سازماندهنده و فراگیر ترکیب شدند. یافته‌ها به شناسایی هفت مضمون سازماندهنده انجامید: تکامل پارادایمی آینده‌پژوهی؛ ابزارها و روش‌شناسی آینده‌پژوهی؛ سواد آینده و شایستگی‌های رهبری؛ کاربردهای عملی در آموزش؛ چالش‌های اجرایی و اخلاقی؛ عدالت و مشارکت اجتماعی؛ و پیشنهادهای پژوهشی و سیاستی. مضمون فراگیر حاصل از ترکیب این یافته‌ها، «گذار از مدیریت انفعالی به رهبری آینده‌نگر، عدالت‌محور و تاب‌آور در نظام‌های آموزشی» بود. نتایج نشان می‌دهد که آینده‌پژوهی زمانی می‌تواند به تحول مدیریت آموزشی منجر شود که از سطح ابزارهای پیش‌بینی فراتر رفته و در قالب ظرفیت نهادی، سواد آینده، مشارکت چندصدایی و حکمرانی اخلاقی نهادینه شود.
