1
مدرس گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه طلوع مهر، قم، ایران.
2
دکتری جغرافیای انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
10.22034/jsmf.2026.605886.1167
چکیده
استان قم با محدودیت‌های اکولوژیک، به‌ویژه کمبود منابع آب، و تمرکز بالای جمعیت و فعالیت‌های اقتصادی در پهنه‌ای محدود مواجه است. این وضعیت، ضرورت بررسی سازگاری روندهای توسعه استان با محدودیت‌های سرزمینی و دلالت‌های تداوم آن‌ها برای آینده توسعه پایدار را مطرح می‌کند. هدف پژوهش حاضر، تحلیل وضعیت توسعه استان قم در پیوند با محدودیت‌های اکولوژیک و جمعیتی و بررسی ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فضایی مرتبط با آن است. پژوهش از نظر ماهیت کیفی و از نظر روش، مبتنی بر تحلیل اسنادی است. داده‌های مورد بررسی از سالنامه‌های آماری و گزارش‌های رسمی توسعه استان استخراج و در چهار بعد اکولوژیک، اقتصادی، اجتماعی و فضایی تحلیل شدند. سپس، یافته‌های حاصل با مفاد سند آمایش سرزمین استان قم مقایسه شدند تا میزان هم‌خوانی مسائل بازتاب‌یافته در شاخص‌های آماری با مسائل و جهت‌گیری‌های آمایشی استان بررسی شود. در فرایند تحلیل، ۲۸ واحد معنایی در قالب کدهای مفهومی و مقوله‌های مرتبط سازمان‌دهی و در شش مضمون اصلی شامل ناپایداری اکولوژیک، عدم تعادل جمعیتی، اقتصاد ناپایدار، شکاف تولید و جمعیت، آسیب‌پذیری اجتماعی و ناترازی خدمات عمومی صورت‌بندی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهند که بررسی آینده توسعه پایدار استان قم مستلزم توجه هم‌زمان به محدودیت‌های اکولوژیک، روندهای جمعیتی و پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و فضایی آن‌هاست. تحلیل حاضر با شناسایی نشانه‌های فشار بر منابع پایه و بررسی نسبت میان روندهای جمعیتی و اقتصادی استان با محدودیت‌های اکولوژیک و فضایی آن، تصویری تحلیلی از چالش‌های پیش‌روی توسعه پایدار استان ارائه می‌کند. یافته‌های پژوهش می‌توانند به شناسایی حوزه‌های نیازمند بررسی عمیق‌تر، تعیین اولویت‌های سیاستی و تصمیم‌گیری‌های توسعه‌ای استان کمک کنند.
احمدی شاپورآبادی، محمدعلی و طهماسی، بهمن. (1405). آینده توسعه پایدار در چارچوب محدودیت‌های اکولوژیک و جمعیتی (مورد مطالعه: استان قم). مدیریت راهبردی و آینده‌پژوهی، 9(1)، 75–112. https://doi.org/10.22034/jsmf.2026.605886.1167
MLA
احمدی شاپورآبادی، محمدعلی، و طهماسی، بهمن. "آینده توسعه پایدار در چارچوب محدودیت‌های اکولوژیک و جمعیتی (مورد مطالعه: استان قم)"، مدیریت راهبردی و آینده‌پژوهی، 9، 1، 1405، 75–112. doi: 10.22034/jsmf.2026.605886.1167
HARVARD
احمدی شاپورآبادی، محمدعلی، و طهماسی، بهمن. (1405). 'آینده توسعه پایدار در چارچوب محدودیت‌های اکولوژیک و جمعیتی (مورد مطالعه: استان قم)'، مدیریت راهبردی و آینده‌پژوهی، 9(1), pp. 75–112. doi: 10.22034/jsmf.2026.605886.1167
CHICAGO
احمدی شاپورآبادی، محمدعلی و طهماسی، بهمن، "آینده توسعه پایدار در چارچوب محدودیت‌های اکولوژیک و جمعیتی (مورد مطالعه: استان قم)." مدیریت راهبردی و آینده‌پژوهی، 9 1 (1405): 75–112, doi: 10.22034/jsmf.2026.605886.1167
VANCOUVER
احمدی شاپورآبادی محمدعلی، طهماسی بهمن. آینده توسعه پایدار در چارچوب محدودیت‌های اکولوژیک و جمعیتی (مورد مطالعه: استان قم). مدیریت راهبردی و آینده‌پژوهی. 1405;9(1):75–112. doi: 10.22034/jsmf.2026.605886.1167
