مدیریت راهبردی و آینده‌پژوهی

مدیریت راهبردی و آینده‌پژوهی

آینده‌پژوهی بحران سیاسی ایران وآمریکا (مبتنی بر نظرات مرشایمر)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری آینده پژوهی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
چکیده
روابط ایران و آمریکا همواره یکی از پیچیده‌ترین و چالش برانگیزترین عرصه‌های سیاست بین‌المللی بوده است. هدف این پژوهش، آینده‌پژوهی بحران سیاسی میان دو کشور با تمرکز بر دوره دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ و شناسایی سناریوهای محتمل پیشرو است. این مقاله با بهره‌گیری از روش سناریونویسی GBN و چارچوب نظری واقع‌گرایی تهاجمی جان مرشایمر، به تحلیل این بحران پرداخته است. در مرحله گردآوری اطلاعات، با استفاده از مطالعه نظام‌مند اسناد، مقالات علمی معتبر و گزارش‌های راهبردی اندیشکده‌ها، فهرست اولیه‌ای از ۱۵ پیشران کلیدی احصا شد. سپس با به کارگیری تحلیل اثرات متقاطع به روش کیفی، دو عدم قطعیت محوری رویکرد راهبردی آمریکا و رفتار واکنشی ایران به عنوان محورهای اصلی سناریوها انتخاب گردیدند. بر اساس ترکیب حالت‌های این دو عدم قطعیت در ماتریس ۲×۲، چهار سناریوی متمایز شامل توافق محدود هسته‌ای، توافق همه جانبه و مثبت‌شدن روابط، شکست مذاکرات و حمله نظامی آمریکا و بنبست راهبردی و فرسایشی تدوین و روایت‌پردازی شدند. نتایج تحقیق که بر اساس اصول چهارگانه آنارشی، توانایی تهاجمی، عدم اطمینان از نیات و اولویت بقا تحلیل شده، نشان می‌دهد که سناریوی توافق محدود هسته‌ای به دلیل ایجاد موازنه هزینه-فایده عقلانی برای هر دو بازیگر، محتمل‌ترین مسیر پیش روی بحران کنونی است.
کلیدواژه‌ها