2
دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت ورزشی، دانشگاه شهید رجایی، تهران ، ایران2
3
دانشجوی کارشناسی ارشد
10.22034/jsmf.2026.605894.1160
چکیده
چکیده: با شتاب‌گیری کاربرد هوش مصنوعی در آموزش، ترسیم سناریوهای آینده برای هدایت سیاست‌گذاری و طراحی مداخله ضروری است. پژوهش حاضر با هدف تدوین سناریوهای آینده هوش مصنوعی در آموزش انجام شد. این پژوهش با رویکرد آینده‌پژوهی و در چارچوب سناریونویسی ماتریسی انجام شده و بر پایه‌ی مرور نظام‌مند ادبیات علمی و اسناد سیاستی مرتبط با هوش مصنوعی در آموزش استوار است. تحلیل مضمون بر روی پیکره‌ی متنی گردآوری‌شده اعمال شد تا مضامین راهبردی اثرگذار بر آینده‌ی این حوزه استخراج شود. چهار مضمون فراگیر شامل «حکمرانی داده و زیرساخت»، «طراحی آموزشی و نقش معلم یا مربی»، «اخلاق، عدالت و شفافیت»، و «اکوسیستم نوآوری و بلوغ فناوری» شناسایی شد. بر این اساس، ماتریس سناریوی ۲×۲ (محور افقی: بلوغ حکمرانی داده؛ محور عمودی: بلوغ طراحی آموزشی) طراحی و چهار سناریوی «رشد متوازن»، «فناوری‌محور بدون حکمرانی»، «حکمرانی بدون طراحی آموزشی»، و «انجماد یا عقب‌ماندگی» تدوین گردید. گذار به سناریوی مطلوب مستلزم هم‌زمانی سرمایه‌گذاری در حکمرانی داده، توانمندسازی معلمان و مربیان، و چارچوب‌های اخلاقی_ارزیابی است.
