گسترش هوش مصنوعی، کلان‌داده‌ها و فناوری‌های الگوریتمی، ساختارهای اجتماعی و سیاسی را دگرگون کرده و گذار از جامعه شبکه‌ای به جامعه الگوریتمی را رقم زده است. بررسی پیامدهای این تحول برای جامعه‌شناسی سیاسی ایران و شناسایی مسیرهای محتمل آینده، ضرورتی راهبردی برای سیاست‌گذاران و پژوهشگران محسوب می‌شود. هدف پژوهش حاضر، شناسایی پیشران‌های کلیدی مؤثر بر تحول جامعه‌شناسی سیاسی ایران در عصر هوش مصنوعی و ترسیم سناریوهای محتمل تا افق ۱۴۲۰ است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، آینده‌پژوهانه و اکتشافی است. داده‌ها از طریق مطالعه اسناد علمی، مصاحبه با خبرگان و اجرای پنل خبرگان گردآوری شد. سپس با استفاده از تحلیل ساختاری میک‌مک، میزان اثرگذاری و اثرپذیری پیشران‌ها ارزیابی و در نهایت سناریوهای آینده تدوین گردید. یافته‌ها نشان داد که «توسعه هوش مصنوعی»، «اعتماد عمومی»، «حکمرانی داده‌محور»، «سرمایه اجتماعی دیجیتال»، «تنظیم‌گری فناوری» و «سواد دیجیتال» مهم‌ترین پیشران‌های آینده جامعه سیاسی ایران هستند. بر اساس دو عدمقطعیت بحرانی «سطح توسعه هوش مصنوعی» و «سطح اعتماد اجتماعی و مشروعیت سیاسی»، چهار سناریوی «ایران هوشمند و مشارکت‌گرا»، «جامعه الگوریتمی کنترل‌شده»، «رکود دیجیتال و واگرایی اجتماعی» و «بازسازی اجتماعی هوشمند» استخراج شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که محتمل‌ترین آینده ایران، سناریوی بازسازی اجتماعی هوشمند است که در آن توسعه فناوری با ارتقای سرمایه اجتماعی و حکمرانی داده‌محور همراه می‌شود.
مرادی بهمئی، علی. (1405). از جامعه شبکه‌ای تا جامعه الگوریتمی: چشم‌انداز تحولات جامعه‌شناسی سیاسی ایران در عصر هوش مصنوعی (1420–1405). مدیریت راهبردی و آینده‌پژوهی، 9(1)، 41–74. https://doi.org/10.22034/jsmf.2026.606717.1168
MLA
مرادی بهمئی، علی. "از جامعه شبکه‌ای تا جامعه الگوریتمی: چشم‌انداز تحولات جامعه‌شناسی سیاسی ایران در عصر هوش مصنوعی (1420–1405)"، مدیریت راهبردی و آینده‌پژوهی، 9، 1، 1405، 41–74. doi: 10.22034/jsmf.2026.606717.1168
HARVARD
مرادی بهمئی، علی. (1405). 'از جامعه شبکه‌ای تا جامعه الگوریتمی: چشم‌انداز تحولات جامعه‌شناسی سیاسی ایران در عصر هوش مصنوعی (1420–1405)'، مدیریت راهبردی و آینده‌پژوهی، 9(1), pp. 41–74. doi: 10.22034/jsmf.2026.606717.1168
CHICAGO
مرادی بهمئی، علی، "از جامعه شبکه‌ای تا جامعه الگوریتمی: چشم‌انداز تحولات جامعه‌شناسی سیاسی ایران در عصر هوش مصنوعی (1420–1405)." مدیریت راهبردی و آینده‌پژوهی، 9 1 (1405): 41–74, doi: 10.22034/jsmf.2026.606717.1168
VANCOUVER
مرادی بهمئی علی. از جامعه شبکه‌ای تا جامعه الگوریتمی: چشم‌انداز تحولات جامعه‌شناسی سیاسی ایران در عصر هوش مصنوعی (1420–1405). مدیریت راهبردی و آینده‌پژوهی. 1405;9(1):41–74. doi: 10.22034/jsmf.2026.606717.1168
